ΠΑΤΜΟΣ 

Κατά την αρχαιότητα ήταν ελάχιστα γνωστή, απέκτησε όμως φήμη ως τόπος όπου ο Άγιος Ιωάννης ο Θεολόγος έγραψε την Αποκάλυψη (γύρω στο 95 μ.Χ.) και σύμφωνα με μία παράδοση το τέταρτο Ευαγγέλιο. Διαιρείται από δύο ισθμούς σε τρία τμήματα. Η Πάτμος ανήκει στη Δωδεκάνησο και βρίσκεται κοντά στη μικρασιατική ακτή. Κατά την πρώιμη βυζαντινή περίοδο η Πάτμος ανήκε στην Επαρχία των Νήσων. Από τα μέσα του 9ου αιώνα ανήκε στο θέμα του Αιγαίου πελάγους. Ο Ιωάννης Καμενιάτης αναφέρει το 10ο αιώνα την Πάτμο, ως ενδιάμεσο σταθμό των Σαρακηνών, κατά την επιστροφή τους στην Κρήτη, μετά την άλωση της Θεσσαλονίκης και τη χαρακτηρίζει ως νησί άνυδρο. Το 1088 ο βυζαντινός αυτοκράτορας Αλέξιος ο Α' ο Κομνηνός παραχώρησε την Πάτμο στον Όσιο Χριστόδουλο ο οποίος ίδρυσε εκεί τη Mονή του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου. Ο ίδιος αυτοκράτορας χορήγησε φορολογικές ελαφρύνσεις στα πλοία της Μονής. Το νησί ήταν ωστόσο εκτεθειμένο στις επιδρομές των Τούρκων (1091 - 93, επιδρομή του εμίρη Τζαχά) και των ισπανών - μουσουλμάνων πειρατών (περίπου το 1150), γνώρισε όμως και επιδρομές χριστιανικών στόλων, οι οποίοι ορισμένες φορές άρπαξαν λείψανα του Οσίου Χριστόδουλου (1186 Νορμανδοί, 1192 Φίλιππος Β' Αύγουστος).

Η Πάτμος καταλήφθηκε από τους Βενετούς το 1207. Η παρουσία του στόλου των Ιωαννιτών (έδρα από το 1309 η Ρόδος) και των Τούρκων στο Αιγαίο υποχρέωσε τους ηγούμενους της Μονής από τις αρχές του 14ου αιώνα να υιοθετήσουν μία έξυπνη πολιτική ανάμεσα στις χριστιανικές και μουσουλμανικές δυνάμεις . Απέκτησαν πολλά προνόμια αυτονομίας από τους Οθωμανούς (1454, προνόμια του Μεχμέτ Β').
Η Μονή και ο κυρίως ναός ανακαινίστηκαν στο τέλος του 12ου αιώνα και το 16ο και 17ο αιώνα. Στα αξιόλογα οικοδομήματα της Μονής ανήκει μία Βιβλιοθήκη η οποία ήδη το 1200 είχε πάνω από 300 χειρόγραφα και ένα πλούσιο μεσαιωνικό και νεότερο αρχείο