Η ΠΕΡΙΦΟΡΑ ΤΟΥ ΕΠΙΤΑΦΙΟΥ

Η μεγάλη Παρασκευή είναι η πιο σοβαρή και ιερή μέρα στο Ορθόδοξο εορτολόγιο. Εκκλησιαστικά τελετουργικά στοιχεία της είναι η ακολουθία "των Ωρών" και η Αποκαθήλωση το πρωί, και ο Επιτάφιος με το θρήνο και τη γραφική περιφορά το βράδυ. Τα σχετικά έθιμα, εκκλησιαστικά ή λαογραφικά, δεν διαφέρουν σημαντικά στις πόλεις και τα χωριά της Δωδεκανήσου.

Το περίτεχνο κουβούκλιο του Επιταφίου στολίζεται το πρωί της Μεγάλης Παρασκευής με λουλούδια και συμβολίζει τον τάφο του Χριστού. Κατά την Αποκαθήλωση, ο ιερέας, που παριστάνει τον Ιωσήφ τον από Αριμαθαίας κατεβάζει από το σταυρό τον "Εσταυρωμένο" και τον εναποθέτει στον Επιτάφιο.
Σε πολλά χωριά και νησιά της Δωδεκανήσου διατηρείται το παλαιό έθιμο νέες κοπέλες να τραγουδούν το απόγευμα της Παρασκευής στον Επιτάφιο ειδικά κείμενα της λαϊκής προφορικής φιλολογίας, γνωστά ως "μοιρολόγια της Παναγίας".
Το βράδυ γίνεται η περιφορά του Επιταφίου στους κεντρικούς δρόμους των χωριών και των συνοικιών των πόλεων. Την επιβλητική πομπή με τα θρησκευτικά λάβαρα και τα εξαπτέρυγα απαρτίζουν οι ιερείς, οι ιεροψάλτες, οι επίσημοι, στρατιωτικό άγημα κι ο λαός που ακολουθεί, κρατώντας συνήθως αναμμένα κεριά. Την ίδια ώρα οι καμπάνες των εκκλησιών χτυπούν πένθιμα.
Στις πόλεις κάθε ενορία έχει τον επιτάφιό της και συχνά προπορεύεται η φιλαρμονική με πένθιμα εμβατήρια.
Ιδιαίτερη γραφικότητα παρουσιάζει η περιφορά του Επιταφίου στα χωριά και τα μικρά νησιά της Δωδεκανήσου. Σε πολλές περιπτώσεις συνδυάζεται με μνημόσυνο των νεκρών που γίνεται είτε με επίσκεψη της πομπής στο νεκροταφείο, όπου διαβάζεται σε κάθε μνήμα η σχετική δέηση, είτε καθώς περνούν από κάθε σπίτι, όπου ενώ τα μικρά θυμιατήρια στις εξώπορτες γεμίζουν τον αέρα με την ευωδιά του λιβανωτού, μνημονεύονται οι νεκροί της κάθε οικογένειας.
Συνηθίζεται ακόμα να περνούν τρεις φορές κάτω από τον Επιτάφιο οι άρρωστοι και οι αδύναμοι πιστεύοντας ότι η χάρη του πάσχοντος Χριστού έχει τη δύναμη να τους θεραπεύσει.