Η Μεσογειακή φώκια και η Μύκονος - Δήλος

Η Μεσογειακή φώκια, Monachus monachus (Hermann 1779), είναι το σπανιότερο είδος φώκιας και ένα από τα έξι περισσότερο απειλούμενα θηλαστικά στον κόσμο.

Ως Νο. 1 απειλούμενο θηλαστικό της Ευρώπης, η Μεσογειακή φώκια είναι είδος με κοινοτικό ενδιαφέρον για την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Ο σημερινός παγκόσμιος πληθυσμός του είδους δεν ξεπερνά τις μερικές εκατοντάδες άτομα (κατά προσέγγιση 500 περίπου άτομα). Περνά το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του στη θάλασσα και όταν βρίσκεται στην ξηρά χρησιμοποιεί καλά προφυλαγμένες θαλάσσιες σπηλιές σε απομακρυσμένες βραχώδεις ακτές και νησιά. Η Ελλάδα, διαθέτοντας ακτές που εκτείνονται σε μήκος περίπου 15000 χιλιομέτρων και έναν αριθμό 4000 περίπου νησιών και νησίδων, φιλοξενεί σήμερα τους μεγαλύτερους εναπομείναντες πληθυσμούς του είδους. Ο συνολικός αριθμός των ατόμων του είδους που ζουν και αναπαράγονται στις ελληνικές θάλασσες υπολογίζεται κατά προσέγγιση σε 250 - 300, αντιπροσωπεύοντας το μισό και πλέον του παγκόσμιου πληθυσμού.

Έτσι στην Ελλάδα έχουν αναληφθεί σημαντικές πρωτοβουλίες για τη διατήρηση του σπάνιου και μοναδικού αυτού είδους πτερυγιόποδου στη Μεσόγειο. Το είδος παραμένει ευρέως κατανεμημένο σε όλη περίπου τη θαλάσσια έκταση της χώρας με εντονότερη όμως παρουσία στην νησιωτική Ελλάδα. Οι σημαντικότερες περιοχές αναπαραγωγής του είδους έχουν εντοπιστεί στα νησιωτικά συμπλέγματα των Βορείων Σποράδων και των Κυκλάδων.

Η θαλάσσια περιοχή γύρω από τα νησιά είναι πλούσια σε αλιεύματα και εξακολουθεί να αποτελεί ενδιαίτημα για τη Μεσογειακή φώκια. Σύμφωνα με βιβλιογραφικές πηγές (Cebrian et. Al., 1995), στις ακτές της Μυκόνου και των γύρω νησίδων έχουν καταγραφεί 12 σπηλιές που, σύμφωνα με τα μορφολογικά τους χαρακτηριστικά, θεωρούνται κατάλληλα καταφύγια για τη Μεσογειακή φώκια (Monachus-monachus), ενώ άλλα τέσσερα καταφύγια αξιολογούνται από τους ίδιους ερευνητές ως δυνητικά κατάλληλα για αναπαραγωγή, με βάση τα μορφολογικά τους χαρακτηριστικά. Η παρουσία ενός νεογέννητου ζώου το 1991 αναφέρθηκε και από το Δίκτυο Συλλογής Πληροφοριών της Mom.