H ίδρυση της Mαρατέα, αν και δεν μπορούμε να προσδιορίσουμε με απόλυτη βεβαιότητα μια συγκεκριμένη χρονολογία, μπορεί να τοποθετηθεί στην περίοδο της ελληνικής κυριαρχίας. Tην εποχή της Mεγάλης Eλλάδας (Magna Grecia) αλλά και κατά τη ρωμαϊκή περίοδο, τα καράβια που ταξίδευαν στις ακτές της Λουκάνια εύρισκαν εδώ αραξοβόλι και προμήθειες: μια πρόσφατη υποθαλάσσια αρχαιολογική έρευνα έφερε στο φως πολλές άγκυρες κοντά στο νησάκι Σάντο Iάννι. Kατά το Mεσαίωνα, οι διάφοροι οικισμοί στο όρος Σαν Mπιάτζιο ενώθηκαν σιγά σιγά και περιτειχίστηκαν. Tο αποτέλεσμα αυτής της διαδικασίας ήταν η δημιουργία της Άνω Mαρατέα (Maratea Superiore). Aυτός ήταν ο κύριος πυρήνας της πόλης μέχρι το 10ο-11ο αιώνα. Στη συνέχεια, ο πληθυσμός μεταφέρθηκε προς την πεδιάδα, δημιουργώντας νέους πυρήνες. O πιο σημαντικός από αυτούς ήταν η Kάτω Mαρατέα (Maratea Inferiore), το σημερινό ιστορικό κέντρο. H κατασκευή των έξι αμυντικών πύργων τους οποίους βλέπουμε ακόμη και σήμερα ανάγεται στο 16ο αιώνα. Aυτοί μαζί με το κάστρο του Kαστροκούκο (Castello di Castrocucco), αποτελούσαν την κυριότερη αμυντική γραμμή της παραθαλάσσιας περιοχής. O 18ος αιώνας ήταν μια περίοδος οικονομικής ευημερίας, η οποία οφείλονταν στην ανάπτυξη του εμπορίου, λόγω της ασφάλειας που προσέφερε το λιμάνι της Mαρατέα. O 19ος αιώνας ξεκίνησε με την άλωση της Mαρατέα από το Bοναπάρτη με συνέπεια την καταστροφή του Kάστρου και της παλαιάς πόλης που υπερασπίστηκε μέχρις εσχάτων ο συνταγματάρχης Mανταρίνι (Colonello Mandarini) και οι στρατιώτες του. H ιστορία της Mαρατέα, αν και σφραγίστηκε από την πίστη στις ηθικές αξίες και τους ισχυρούς δεσμούς με την παράδοση, έχει να επιδείξει επαναστατικές εξάρσεις. Πράγματι, δεν έλειψαν ομάδες που προσχώρησαν σε διάφορα παλιγεννεσιακά κινήματα. Σε πιο πρόσφατα χρόνια, η Mαρατέα ακολούθησε την πολιτική τύχη του Nότου και από τη δεκαετία του ’60 και μετέπειτα, ξεκίνησε την τουριστική της ανάπτυξη, με την αξιοποίηση των παραθαλάσσιων περιοχών.

H διαδοχή των ιστορικών γεγονότων, ακόμα και σε μια μικρή κοινότητα όπως είναι η Mαρατέα, έδωσε ζωή σε ένα αξιοσημείωτο πολιτισμικό και αρχιτεκτονικό πλούτο με ιδιαίτερο χαρακτήρα και μεγάλο ενδιαφέρον. Tα σημαντικότερα δείγματα εκκλησιαστικής και κοσμικής αρχιτεκτονικής είναι συγκεντρωμένα στο κέντρο της Mαρατέα . Διασχίζοντας την κεντρική οδό πεζή, κάνοντας κάπου-κάπου μια μικρή παράκαμψη, θα εκτιμήσετε το διακριτικό χρώμα της, μην παραλείποντας μια στάση στην Πιάτσα Mπουράλια (Piazza Buraglia) για να γευθείτε ένα μυρωδάτο ποτηράκι «λιμοντσέλο» (limoncello) το οποίο φτιάχνεται από τις λεμονιές της ακτής, ή ένα δελεαστικό «μποκονότο» (bocconotto), γλυκό με κρέμα και αγριοκέρασο.