Ζαγορά

Ο οικισμός της Ζαγοράς βρίσκεται στο οροπέδιο (ύψους 160μ.) μιας ιδιόμορφης και αρκετά απόκρημνης χερσονήσου. Η ζωή του οικισμού άρχισε, σύμφωνα με τον ανασκαφέα καθ. Καμπίτογλου, τον 10ο αι. π.Χ. και κράτησε δύο αιώνες μέχρι και το τέλος του 8ου αι. π.Χ. Ο οικισμός προστατεύεται με ισχυρό τείχος προς την ενδοχώρα, που εκτείνεται κατά μήκος του αυχένα της χερσονήσου, μία από τις καλύτερα σωζόμενες οχυρώσεις της Γεωμετρικής εποχής στο Αιγαίο. Το μήκος του είναι περίπου 110μ., το πάχος του κυμαίνεται από 2-4.80μ. φθάνοντας σε ορισμένα σημεία τα 7μ., ενώ το ύψος του υπολογίζεται στα 3μ. (σωζόμενο ύψος 2.65μ). Είναι κατασκευασμένο ισοδομικά κυρίως από σχιστόλιθο αλλά και ντόπιο μάρμαρο. Η είσοδος στον οικισμό γινόταν από μία μεγάλη πύλη, που ανακατασκευάστηκε κατά τον 6ο αι.π.Χ. όταν κτίσθηκε και ο ναός. Τα σπίτια είναι και αυτά κατασκευασμένα με την ίδια μέθοδο και τα ίδια υλικά όπως και το τείχος , η δε στέγη τους ήταν επίπεδη. Συνήθως αποτελούνται από ένα μεγάλο ορθογώνιο χώρο με εστία στο κέντρο, ξεχωριστό αποθηκευτικό χώρο με λίθινα θρανία για τη στήριξη των μεγάλων οξυπύθμενων πίθων και στάβλο με αυλή. Στη Ζαγορά υπήρχε ιερό του οποίου η ίδρυση ανάγεται στους πρώτους γεωμετρικούς χρόνους (8ος αι.π.Χ.). Συνέχισε να λειτουργεί μέχρι και τα κλασικά χρόνια, παρόλο που ο οικισμός είχε εγκαταλειφθεί τρείς αιώνες νωρίτερα.