Η Μεσογειακή Φώκια στην Άνδρο

Η Μεσογειακή φώκια, Monachus monachus (Hermann 1779), είναι το σπανιότερο είδος φώκιας και ένα από τα έξι περισσότερο απειλούμενα θηλαστικά στον κόσμο.

Ως Νο. 1 απειλούμενο θηλαστικό της Ευρώπης, η Μεσογειακή φώκια είναι είδος με κοινοτικό ενδιαφέρον για την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Ο σημερινός παγκόσμιος πληθυσμός του είδους δεν ξεπερνά τις μερικές εκατοντάδες άτομα (κατά προσέγγιση 500 περίπου άτομα). Περνά το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του στη θάλασσα και όταν βρίσκεται στην ξηρά χρησιμοποιεί καλά προφυλαγμένες θαλάσσιες σπηλιές σε απομακρυσμένες βραχώδεις ακτές και νησιά. Η Ελλάδα, διαθέτοντας ακτές που εκτείνονται σε μήκος περίπου 15000 χιλιομέτρων και έναν αριθμό 4000 περίπου νησιών και νησίδων, φιλοξενεί σήμερα τους μεγαλύτερους εναπομείναντες πληθυσμούς του είδους. Ο συνολικός αριθμός των ατόμων του είδους που ζουν και αναπαράγονται στις ελληνικές θάλασσες υπολογίζεται κατά προσέγγιση σε 250 - 300, αντιπροσωπεύοντας το μισό και πλέον του παγκόσμιου πληθυσμού.

Έτσι στην Ελλάδα έχουν αναληφθεί σημαντικές πρωτοβουλίες για τη διατήρηση του σπάνιου και μοναδικού αυτού είδους πτερυγιόποδου στη Μεσόγειο. Το είδος παραμένει ευρέως κατανεμημένο σε όλη περίπου τη θαλάσσια έκταση της χώρας με εντονότερη όμως παρουσία στην νησιωτική Ελλάδα. Οι σημαντικότερες περιοχές αναπαραγωγής του είδους έχουν εντοπιστεί στα νησιωτικά συμπλέγματα των Βορείων Σποράδων και των Κυκλάδων.

Η παρουσία της Μεσογειακής φώκιας στην Άνδρο είναι διαπιστωμένη από παρατηρήσεις που έχουν συλλεχθεί μέσω του Δικτύου Συλλογής Πληροφοριών της Mom. Από την άποψη της ύπαρξης χερσαίων ενδιαιτημάτων ενδιαφέρον παρουσιάζουν δύο περιοχές. Στην πρώτη περιοχή καταγράφηκε η ύπαρξη ενός τουλάχιστον κατάλληλου καταφυγίου. Πληροφορίες εξάλλου που δόθηκαν από ψαράδες της περιοχής επιβεβαιώνουν την εμφάνιση ατόμων μεσογειακής φώκιας στην περιοχή αυτή. Στην δεύτερη περιοχή καταγράφηκε η ύπαρξη δύο κατάλληλων καταφυγίων τα οποία πιθανά χρησιμοποιούνται από άτομα μεσογειακής φώκιας.

Εκτός από τη μεσογειακή φώκια, η σημασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος επιβεβαιώνεται και με την παρουσία λιβαδιών Ποσειδωνίας (Posidonia oceanica) που ξεκινούν από τα 1-2 μέτρα βάθος. Ο οικότοπος αυτός αποτελεί οικότοπο προτεραιότητος σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Οδηγία, καθώς αποτελεί ενδιαίτημα πλήθους θαλάσσιων οργανισμών, ενώ επιπλέον εμπλουτίζει με οξυγόνο το θαλασσινό νερό.